Świąteczne pozdrowienia z dachu świata

Flaga Nepalu to jedyna na świecie flaga państwowa, która nie jest prostokątna. Składa się z dwóch połączonych trójkątów (tzw. dwupennonu) o czerwonym polu oprawionym w niebieską obwódkę. W górnej części znajduje się biały symbol księżyca, a w dolnej słońca — elementy te są ściśle związane z historią i aspiracjami Nepalczyków. Ta unikalna geometria i symbolika czynią ją wyjątkową wśród wszystkich znaków narodowych.

Nepal to duchowe serce Himalajów. Jest to centrum buddyzmu oraz ośrodek silnie oddziałujący na Indie i świat hinduistyczny, a jednocześnie — poprzez region Tybetu — pozostający w bliskich relacjach z Chinami.

To właśnie Chińczycy odpowiadają za budowę nowej infrastruktury energetycznej w dolinie Manangu. Wznoszą tam kaskadę elektrowni wodnych, które spiętrzają nurt pradawnej rzeki, by generować cenną energię. Nepal to wciąż ubogi kraj. Większość wyprodukowanej energii eksportuje się do Indii, co paradoksalnie sprawia, że nawet w stolicy – Katmandu – prąd jest reglamentowany. Z powodu niedoborów mocy czy awarii, całe dzielnice bywają wyłączane na kilka godzin, a mniejsze wsie i miejscowości pozostają bez zasilania nawet przez całe dni.

Odwiedzając Nepal tuż po tegorocznym kongresie, zdałem sobie sprawę, z jak potężnymi dysproporcjami mamy wciąż do czynienia w skali globalnej. W rejonie Annapurny widziałem pola obrabiane radłem, pługiem i wołami przez rolników, którzy w przerwie od ciężkiej pracy przeglądali TikToka i Instagrama.

Z kolei na nieuczęszczanym od lat szlaku, zastąpionym obecnie przez nową drogę zbudowaną przez Chińczyków, spotkałem człowieka, którego można by nazwać współczesnym jaskiniowcem. To uderzające doświadczenie: zaledwie parę kilometrów od asfaltowej drogi i gigantycznego projektu inżynieryjnego spotykasz osobę, która z wyboru lub przymusu mieszka w jaskini, czyniąc z niej swój dom.

Nowe projekty infrastrukturalne w Nepalu, mimo że silnie upolitycznione i obarczone ryzykiem, są jednak dla tych społeczności realną szansą na dogonienie reszty świata.

Tym, co szczególnie przykuło moją uwagę, był napis BHP umieszczony na bramie budowy elektrowni. Głosił on:

(ENG - Oryginał z tablicy)
Being Safe & Happiness is the object that human being are pursuit of. When you leave your home and come to construction site in Masangdi Hydropower Project, Do you still remember the advice of your parents, your wife even your kids? They expect not only a job sustain family’s living, but also your safe return to prop up a whole and complete family! Numerous tragedies come from accident. We do not want to witness one and one fresh life lose its splendor, and we do not want to see the hopeless and helpless eyes……

Life is only once for us, no more chance comes again, so it deserves us to cherish. Our life does not only belong to us but also our family, our relatives, our nation, etc. In order to prevent accident from happening, Let us work together; Let us work in a safe way. From now on, we must abide by all the safety regulations, we must make effort to achieve our safety target.

(PL - Tłumaczenie)
Bezpieczeństwo i szczęście to cele, do których dąży człowiek. Kiedy wychodzisz z domu i przychodzisz na plac budowy elektrowni wodnej Masangdi, czy wciąż pamiętasz rady rodziców, żony, a nawet dzieci? Oczekują one nie tylko pracy, która zapewni byt rodzinie, ale także Twojego bezpiecznego powrotu, by ta rodzina pozostała pełna! Wiele tragedii wynika z wypadków. Nie chcemy być świadkami, jak kolejne życie traci swój blask, ani patrzeć w bezradne i pozbawione nadziei oczy…

Życie jest tylko jedno, druga szansa się nie powtórzy, dlatego zasługuje na to, by je cenić. Nasze życie należy nie tylko do nas, ale także do naszej rodziny, krewnych, narodu. Aby zapobiec wypadkom, pracujmy razem; pracujmy bezpiecznie. Od teraz musimy przestrzegać wszystkich przepisów i dokładać starań, aby osiągnąć nasz cel: bezpieczeństwo.

To uniwersalne hasło, którego wartość jest niepodważalna pod każdą szerokością geograficzną, ma tutaj jednak drugie dno. Elektrownia realizowana jest w formule partnerstwa publiczno-prywatnego, co oznacza, że Nepalczycy zyskają pełną autonomię w zarządzaniu infrastrukturą wybudowaną przez Chińczyków dopiero po 35 latach.

Tuż za tablicą z zasadami BHP znajdowały się obozowiska chińskich pracowników fizycznych realizujących ten projekt. Warunki, w których mieszkali – choć jak na standardy nepalskie nie były złe – w zderzeniu z korporacyjnymi standardami z Chin każą postawić pytanie o wiarygodność humanitarnego przekazu płynącego z bramy wjazdowej.

Z okazji Świąt Redakcja Obiektów życzy Państwu, abyśmy potrafili cieszyć się tym, co osiągnęliśmy i tym, co już mamy: obecnością bliskich, bezpieczeństwem i dachem nad głową. Życzymy również perspektyw, które postaramy się wykorzystać jak najlepiej – nie tylko dla własnego dobra, ale i dla naszego otoczenia.

Krzysiek Kogut
w imieniu całej Redakcji Obiektów: Alicji, Sebastiana i Bartka