Od historycznego przełomu w polskiej energetyce po surowe kary za greenwashing – jak zmienia się krajobraz zrównoważonego rozwoju w pierwszym kwartale 2026 r.?

‍

Polska 

– 19 lutego UOKiK postawił zarzuty trzem przedsiębiorstwom; Tchibo, Bolt i Zarze. Zarzuty dotyczą greenwashingu. Prezes UOKiK zakwestionował sposób komunikacji, który wprowadzał klientów w błąd; 

• Bolt – komunikaty o „bezemisyjność pojazdów” oraz „100% energii odnawialnej”
• Zara –sekcja „Join life” w aplikacji i serwisie internetowym oraz sposób prezentacji certyfikatów na ubraniach.

• Tchibo; zakwestionowane zostało użycie haseł „eko” i „zrównoważone” oraz symbolu zielonego listka. Drugi zarzut dotyczy kapsułek Cafissimo, które miały być poddawane recyklingu, ten proces dotyczył tylko Austrii i Niemiec (o czym informowano jedynie w językach obcych na opakowaniu).

Jeśli te zarzuty się potwierdzą, na każdą z tych firm może zostać nałożona kara w wysokości do 10% jej rocznego obrotu za każdą zakwestionowaną praktykę.
Działania UOKiK-u oraz nadchodzące regulacje oznaczają dla przedsiębiorstw koniec swobodnego i niezweryfikowanego „zielonego marketingu”.

‍

–17 lutego 2026 Ministerstwo Klimatu i Środowiska podało informację, że w polskiej energetyce nastąpił „historyczny przełom” – na koniec 2025 r. po raz pierwszy udział odnawialnych źródeł energii w całkowitej mocy zainstalowanej w kraju przekroczył próg 50% (dokładnie 50,04%). Udział zielonej energii w całkowitej produkcji prądu w Polsce w 2025 r. wyniósł 32,41%. Liczby te świadczą o zmianie, jaka zachodzi w polskiej energetyce, oraz obranym kierunku.

‍

– 27 lutego 2026 r. Sejm przyjął nowelizację ustawy o rachunkowości, która wprowadza zwolnienie z obowiązku raportowania ESG dla części przedsiębiorstw. Zmiana obejmuje podmioty, które zgodnie z dotychczasowymi przepisami byłyby zobowiązane do sporządzenia sprawozdań ESG za lata 2025 i 2026. Według nowych progów obowiązek raportowania obejmie organizacje zatrudniające ponad 1000 pracowników oraz osiągają przychody przekraczające 450 mln euro rocznie.

‍

– 14. marca 2026 Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o rachunkowości, która jest pierwszą częścią implementacji dyrektywy Omnibus I do prawa krajowego. Nowe przepisy wprowadzają zwolnienia z regulacyjnego obowiązku przygotowania i atestacji raportów ESG dla spółek, które w tym i poprzednim roku obrotowym nie przekroczyły następujących wielkości:

• 1 000 osób - dotyczy średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty, lub

• 1 900 000 000 zł - dotyczy przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.

Zwolnienie dotyczy również spółek dominujących grupy kapitałowej, jeśli nie przekroczyły one na poziomie grupy kapitałowej następujących wielkości:

• 1 000 osób - dotyczy średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty, lub

• 1 900 000 000 zł po dokonaniu włączeń konsolidacyjnych albo 2 280 000 000 zł przed dokonaniem tych włączeń - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.

Aby skorzystać z powyższego zwolnienia, konieczne jest podjęcie odpowiedniej decyzji przez kierownika jednostki albo kierownika jednostki dominującej.

‍

Unia Europejska

‍

• 3 lutego roku Komisja Europejska przyjęła pierwsze na świecie metodologie certyfikacji w ramach rozporządzenia CRCF. Poruszają one temat dobrowolnych standardów certyfikacji działań polegających na trwałym usuwaniu CO₂ z atmosfery. Wejście w życie ram certyfikacji oznacza, że przedsiębiorstwa działające w tej wschodzącej branży zyskują wyczekiwaną jasność rynkową i wiarygodność, co ułatwi im proces przyciągania prywatnych inwestycji na ogromną skalę i silnie ograniczy ryzyko zarzutów o greenwashing.
  
  

– 9 lutego Komisja Europejska przyjęła dwa nowe akty prawne (delegowany i wykonawczy). Dotyczą one zakazu niszczenia niesprzedanej odzieży, akcesoriów i obuwia w ramach rozporządzenia o ekoprojekcie dla zrównoważonych produktów. Wejście w życie nowych wymogów (zakaz obejmie duże firmy od 19 lipca 2026 r.) oznacza, że przedsiębiorstwa muszą priorytetowo traktować alternatywy wobec utylizacji (takie jak odsprzedaż czy darowizny) oraz posiadać procesy umożliwiające rygorystyczne zarządzanie i raportowanie informacji o zapasach.

– 27 lutego Dyrektywa Omnibus I została oficjalnie opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE.  Wprowadza ona uproszczenie przepisów i redukcję obciążeń w zakresie dyrektyw o raportowaniu zrównoważonego rozwoju (CSRD) i należytej staranności (CSDDD). Omnibus I będący pakietem uproszczeń podnosi m.in. progi obowiązku regulacyjnego dotyczącego sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju dla firmy zatrudniających powyżej 1000 pracowników i mających ponad 450 mln euro przychodu. Publikacja i wejście w życie pakietu Omnibus I oznacza, że część przedsiębiorstw zostanie zwolniona z obowiązku przygotowania i atestacji raportów ESG, a decyzja o ewentualnym dalszym zbieraniu danych ESG będzie dla ich zarządów dobrowolna.

Świat 

– Styczeń 2026 był piątym najcieplejszym styczniem w historii pomiarów na świecie, z drugiej jednak strony półkula północna zmagała się z potężnymi atakami mrozu i niszczycielskimi burzami śnieżnymi spowodowane to było zniekształconym wirem polarnym. Europa doświadczyła najzimniejszego stycznia od 2010 r., Ameryka Północna zmagała się z burzą zimową, dla Azji, zwłaszcza dla półwyspu Kamczatka, był to najbardziej śnieżny okres od lat 70. XX w. Równocześnie półkula południowa zmagała się z rekordowymi falami upałów. Doszło do pożarów m.in. w Chile, Australii i argentyńskiej Patagonii. Ocieplenie klimatu nie eliminuje regionalnych mrozów, destabilizacja atmosfery tworzy warunki do występowania nagłych i ekstremalnych burz zimowych. 

– Od stycznia 2026 standardy ISSB (IFRS S1 i S2) stały się formalnie obowiązujące w pierwszych 21 jurysdykcjach. IFRS S1 i S2 to standardy ujawnień finansowych związanych z klimatem i zrównoważonym rozwojem. Wejście w życie ujednoliconych ram oznacza, że przedsiębiorstwa muszą dostosować swoje procesy gromadzenia danych finansowych i środowiskowych do jednolitych wymogów, co znacznie ułatwi ich porównywalność dla globalnych inwestorów.

– 2 lutego Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości Sektora Publicznego (IPSASB) opublikowała globalne zasady ujawniania informacji klimatycznych (IPSASB SRS 1). Jest to pierwszy w historii obowiązkowy standard raportowania ryzyk klimatycznych przeznaczony specjalnie dla rządów i jednostek sektora publicznego. Wprowadzenie tych standardów oznacza, że państwa będą musiały ujawniać inwestorom rynkowym, jak zmiany klimatyczne wpływają na finanse publiczne, co pośrednio wymusi na przedsiębiorstwach współpracujących z sektorem publicznym raportowanie rzetelnych danych środowiskowych.

– 13 lutego Europejski Bank Centralny (EBC) nałożył na francuski bank Crédit Agricole karę finansową w wysokości 7,55 mln euro (łącznie). Zarzuca się mu zaniedbania m.in. w zakresie ryzyka klimatycznego (bank nie spełniał wymogu oceny istotności tego ryzyka przez 75 pełnych dni w 2024 r.). Nałożenie kary pieniężnej oznacza, że instytucje finansowe znajdują się obecnie pod zaostrzoną kontrolą ze strony instytucji nadzoru bankowego i muszą prawidłowo oceniać oraz rygorystycznie ujawniać swoją ekspozycję na ryzyko klimatyczne.

‍

– 27.02.2026 r. rząd Wielkiej Brytanii sfinalizował i opublikował brytyjskie Standardy Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (UK SRS) dotyczące ustandaryzowanych wymogów ujawniania danych środowiskowych, które mają obowiązywać brytyjskie spółki giełdowe od 2027 r. Publikacja i wejście w fazę wdrożenia standardów oznacza, że przedsiębiorstwa notowane w UK będą miały obowiązek wdrożenia bazowych procesów technologicznych i operacyjnych do gromadzenia danych dotyczących zrównoważonego rozwoju, poddając je równie silnemu nadzorowi, co dane czysto finansowe.

‍

10 wyzwań ESG na 2026 r. dla biznesu

1. Sztuczna Inteligencja

Wykorzystanie AI staje się już standardem, a nie eksperymentem. Firmy zwiększają zakres zadań powierzanych sztucznej inteligencji. Agent AI ma pełnić funkcję inteligentnego asystenta zdolnego do: planowania kolejnych kroków, korzystania z narzędzi oraz pozyskiwania brakujących danych.

2. Przejście do twardego compliance

2026 w obszarze zrównoważonego rozwoju oznacza dla firm przejście od ogólnych strategii do twardych danych i procesów technologicznych, które umożliwiają audyt i weryfikację działań. 

3.  Cyberbezpieczeństwo

Rok 2026 w obszarze cyberbezpieczeństwa oznacza wykorzystywanie systemów opartych na sztucznej inteligencji, które automatycznie wykrywają i neutralizują zagrożenia. Przedsiębiorstwa już teraz stawiają na bezpieczeństwo swoich sieci, jednak współczesnym wyzwaniem może być również wiarygodnie spreparowana informacja, np. wygenerowane przez AI wideo z fałszywym poleceniem od prezesa, co wymusza budowę zaawansowanych mechanizmów potwierdzających autentyczność treści. 

3. Obieg zamknięty podczas korzystania z zasobów

Niedobór wody sprawi, że państwa będą musiały znaleźć alternatywne lub bardziej wydaje metody recyklingowe. Obecnie co czwarta osoba na świecie mierzy się z brakiem dostępu do czystej wody na świecie, a centra danych wykorzystywane do operowania AI dziennie mogą wykorzystywać nawet 2 mln l wody. Problem z dostępem do wody wpłynie bezpośrednio na plony, a tym samym na ceny żywności. Aby temu zaradzić, firmy będą musiały ograniczać swoje zużycie wody, np. stosując obieg zamknięty. Regeneratywne miasta również będą wykorzystywać ideę obiegu zamkniętego, aby ograniczyć zużycie zasobów.

‍

4. Zapewnienie bezpieczeństwa i odporności wobec konfliktów 

Wojna toczy się na wielu równoległych płaszczyznach – od gospodarki i cyberbezpieczeństwo po dezinformację. Państwa i organizacje muszą być przygotowane na ciągłą konkurencję i niepewność (o zasoby, wpływy i bezpieczeństwo). Kluczową umiejętnością staje się geopolitical resilience. Nową potrzebą staje się zapewnianie fizycznego bezpieczeństwa osobom zatrudnionym oraz innym użytkownikom budynków. 

‍

5. Wellbeing i walka o talenty 

W 2026 r. dbanie o zdrowie psychiczne pracowników przestaje być dodatkiem, a staje się kluczowym parametrem biznesowym i fundamentem ciągłości działania firm. Kandydaci i pracownicy nie pytają już, czy firma oferuje benefity, ale jak realnie dba o dobrostan psychiczny. Aż 63% pracowników czuje się obecnie niedocenionych, dlatego przedsiębiorstwa podejmują działania zgodnie z normami ISO (np. 45003 – zarządzanie ryzykiem psychospołecznym), ale też wprowadzają bardziej inkluzywne działania. 

6. Odnawialne źródła energii 

Zielona transformacja gospodarcza to nie tylko konieczność, ale i szansa biznesowa. Już dzisiaj globalna wartość zielonej gospodarki wynosi 5 bln dol., a do 2030 r. ma wzrosnąć do ponad 7 bln. Przedsiębiorstwa, które potraktują zrównoważony rozwój i przemianę energetyczną jako fundament swoich działań strategicznych, zyskają szansę na budowę trwałej przewagi konkurencyjnej oraz poprawę bezpieczeństwa energetycznego. Państwa podejmują decyzje o przejściu z globalnej współpracy do twardej suwerenności energetycznej oraz zaostrzeniu wyścigu o surowce. Dekarbonizacja przestała być tylko kwestią ekologii, a stała się narzędziem do budowania odporności na np. szantaże geopolityczne. 

7. ESG jako narzędzia zarządzania ryzykiem w organizacji

ESG przestało być traktowane jako obowiązek sprawozdawczy, a stało się fundamentalnym elementem zintegrowanego zarządzania ryzykiem i budowania długoterminowej odporności. Holistyczne podejście pozwala na identyfikowanie i łagodzenie zagrożeń. Analizując Global Risk Report 2026 widzimy wśród największych zagrożeń dla biznesu na przestrzeni dwóch i dziesięciu lat właśnie zagrożenia z obszarów ESG.

8. Ryzyka klimatyczne 

Ocena ryzyk klimatycznych staje się narzędziem wspierającym przedsiębiorstwa w analizie ich ryzyk finansowych. Ryzyka fizyczne bezpośrednio wpływają na wartość aktywów i ciągłości operacyjnej. Prawie 30% CEO z firm z sektora energii, surowców naturalnych i przemysłu chemicznego wskazuje zjawiska klimatyczne jako istotny czynnik wpływający na strategie. 

9. Kwantyfikacja Social Value 

Firmy odchodzą od uniwersalnych ogólnikowych haseł, realne działania zaczynają mieć znaczenie, coraz więcej przedsiębiorstw szuka specjalistów mogących podjąć zatrudnienie jako „Social Value Coordinator”, „Social Impact Officer” czy „Social Community Relations Coordinator” zarówno w publicznych, jak i prywatnych sektorach. Social Value staje się częścią strategii korporacyjnej, przez co kluczowe stają się umiejętności, które potrafią połączyć strategie biznesową, przywództwo oraz zaangażowanie społeczności.

W świecie rosnących ryzyk klimatycznych, społecznych i technologicznych wartość społeczna staje się nie tylko elementem odpowiedzialności, ale kluczowym narzędziem budowania odporności aktywów i społeczności - szczególnie w sektorze nieruchomości.

‍

10. Transparentność danych oraz procesów

Biorąc pod uwagę wydarzenia z pierwszego kwartału 2026 r., kluczowym wnioskiem jest radykalny wzrost znaczenia rynkowej transparentności. Współcześnie przejrzystość działań firmy jest adekwatna do skrupulatności jej raportowania – im bardziej szczegółowe i precyzyjne dane organizacja dostarcza swoim interesariuszom, tym bardziej autentycznym i wiarygodnym staje się partnerem.

‍