Firma Fortinet opublikowała raport podsumowujący 10 lat ewolucji systemów ochronnych w polskiej administracji samorządowej. Badanie z 2026 roku, będące kontynuacją analizy z 2016 roku, objęło 200 jednostek. Wyniki wskazują na znaczącą zmianę postaw: obecnie 32 proc. respondentów przykłada bardzo dużą wagę do cyberbezpieczeństwa, co stanowi ponad dwukrotny wzrost w stosunku do danych sprzed dekady (15 proc.).

Technologia staje się standardem operacyjnym

Najistotniejszy postęp odnotowano w obszarze infrastruktury technicznej. Obecnie firewalle nowej generacji (NGFW) są stosowane w 88,5 proc. badanych urzędów, podczas gdy dziesięć lat temu wskaźnik ten wynosił 61 proc. Wzrosło także znaczenie ochrony przed atakami DDoS (z 58 proc. do 76,5 proc.) oraz centralnego uwierzytelniania (z 46 proc. do 60 proc.).

– Mijająca dekada pokazała, że cyberbezpieczeństwo stało się znacznie istotniejszym elementem funkcjonowania samorządów. Warto zwrócić uwagę na dysproporcję: znaczenie przypisywane cyberbezpieczeństwu wyraźnie wzrosło, podczas gdy ocena własna poziomu zabezpieczeń pozostała na podobnym poziomie co 10 lat temu. Można to interpretować jako sygnał, że wraz z rozwojem infrastruktury IT i narzędzi ochronnych rośnie również świadomość złożoności problemu. – mówi Jolanta Malak, dyrektorka regionalna w firmie Fortinet.

Współczesne standardy ochrony w samorządach obejmują również:

• Systemy monitorujące i analizujące zdarzenia bezpieczeństwa (80,5 proc. jednostek),

• Rozwiązania do wykrywania zagrożeń na urządzeniach końcowych (76,5 proc.),

• Uwierzytelnianie wieloskładnikowe MFA (69 proc.).

Deficyt kadr największą barierą rozwoju

Mimo postępu technologicznego, samorządy mierzą się z poważnymi problemami strukturalnymi. Aż 52,5 proc. badanych jednostek wskazuje na brak funduszy na zatrudnienie ekspertów, a 48 proc. alarmuje o niewystarczającej liczbie pracowników w działach IT. Dodatkowo 72,5 proc. respondentów zwraca uwagę na nadmierne obciążenie obowiązkami pojedynczych osób.

Poziomy wykres słupkowy zestawia wdrożenie pięciu technologii ochronnych w samorządach, oznaczając dane szarymi i zielonymi słupkami. Raport wskazuje znaczący wzrost popularności firewalli nowej generacji oraz ochrony DDoS.

– To, że urzędy mają dziś określone zabezpieczenia, a jednocześnie nadal chcą je doskonalić, świadczy o dojrzalszym podejściu do cyberbezpieczeństwa. Samo posiadanie technologii nie przesądza o skuteczności ochrony a rozwiązania trzeba aktualizować, rozwijać i dostosowywać do zmieniających się zagrożeń. Im więcej narzędzi, tym większe wymagania wobec ludzi, którzy muszą je właściwie konfigurować, utrzymywać i rozwijać. – dodaje Jolanta Malak z Fortinet.

Nowe horyzonty zagrożeń: AI i chmura

Choć poczta elektroniczna pozostaje najczęstszym wektorem ataku (wskazana przez 86 proc. badanych), katalog ryzyk uległ rozszerzeniu. Samorządy muszą obecnie chronić tożsamość cyfrową (37 proc. wskazań), narzędzia oparte na sztucznej inteligencji (33,5 proc.) oraz usługi chmurowe (19,5 proc.). Niepokój budzi fakt, że 54,5 proc. urzędów nie posiada jeszcze procedur regulujących wykorzystanie AI.

Zmianie uległo także postrzeganie konsekwencji incydentów. O ile utrata danych wciąż jest kluczowym ryzykiem, o tyle drastycznie wzrosła świadomość strat wizerunkowych. W 2016 roku podważenie reputacji instytucji jako skutek ataku wskazywało 19 proc. badanych, podczas gdy w 2026 roku odsetek ten wzrósł do 52 proc.

Metodologia i perspektywy

Badanie „Cyberbezpieczeństwo w samorządach” zrealizowało Centrum Badawczo-Rozwojowe Biostat na zlecenie Fortinet w lipcu 2026 roku. Wywiady telefoniczne (CATI) przeprowadzono z osobami decyzyjnymi w pionach IT. Według ekspertów Fortinet, kolejnym etapem rozwoju samorządów nie powinno być punktowe dokupowanie narzędzi, lecz integracja technologii i procesów w celu skrócenia czasu reakcji na incydenty.