Nowelizacja ustawy Prawo energetyczne wprowadza fundamentalne zmiany dla sektora odnawialnych źródeł energii, stawiając biogaz w centrum transformacji polskiej energetyki. Nowe regulacje mają na celu zapewnienie stabilnych warunków funkcjonowania instalacji, gwarancję przyłączenia do sieci oraz ochronę kapitału inwestycyjnego. Celem reformy jest nie tylko odblokowanie potencjału energetycznego tkwiącego w rolnictwie, ale także znaczące wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego na terenach wiejskich. Szczegóły rozwiązań legislacyjnych przedstawili Minister Energii Miłosz Motyka oraz Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski.

– Biogazownie to lokalne, stabilne źródła energii, które pracują na rzecz polskiej wsi. Wspierają rozwój obszarów wiejskich, pozwalają efektywniej wykorzystać potencjał polskiego rolnictwa i dają rolnikom nowe źródło dochodu. Dlatego przygotowaliśmy rozwiązania, które będą impulsem dla rozwoju biogazu – ułatwią planowanie inwestycji i zapewnią przewidywalne przychody. To korzyści nie tylko dla inwestorów, ale dla całych lokalnych społeczności – większe bezpieczeństwo energetyczne, lepsze wykorzystanie surowców z gospodarstw rolniczych i wzmocnienie lokalnej ekonomii. Chcemy, aby biogaz stał się jednym z fundamentów lokalnej energetyki – mówi Minister Energii Miłosz Motyka.

Współpraca resortów energii oraz rolnictwa ma na celu wykorzystanie specyfiki biogazowni, które w odróżnieniu od innych źródeł OZE, charakteryzują się wysoką stabilnością produkcji energii.

– Biogaz to ogromna szansa dla wsi i rolnictwa. Potencjał biogazu rolniczego w Polsce szacuje się na ponad 8 mld m³ rocznie. W obecnej sytuacji geopolitycznej i w dobie kryzysu energetycznego zwiększanie udziału stabilnych, niezależnych od zewnętrznych dostawców źródeł energii, jest szczególnie istotne. W przeciwieństwie do innych źródeł OZE biogazownie mogą pracować nawet 8 tys. godzin w roku, czyli przez ok. 90% czasu. Umożliwiają też zastępowanie paliw kopalnych energią odnawialną, zagospodarowanie odpadów z gospodarstw i przetwórstwa oraz wykorzystanie pofermentu jako naturalnej alternatywy dla nawozów mineralnych – mówi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski.

Jednym z filarów nowelizacji jest zakończenie okresu niepewności dla inwestorów poprzez wprowadzenie wiążących terminów administracyjnych. Operatorzy systemów elektroenergetycznych będą zobowiązani do potwierdzenia kompletności wniosku o warunki przyłączenia (lub wezwania do jego uzupełnienia) w terminie 60 dni. Regulacja ta ma na celu wyeliminowanie zatorów decyzyjnych, które dotychczas hamowały procesy inwestycyjne i utrudniały pozyskiwanie finansowania. Istotne zmiany dotyczą także technicznych aspektów współpracy z siecią. Wprowadzono ułatwienia dla biogazowni pracujących w systemie sezonowym. Instalacje posiadające harmonogram pracy zyskają gwarancję wprowadzania energii do sieci z pełną mocą przyłączeniową przez co najmniej 14 godzin na dobę w okresie od marca do września. Co więcej, wnioski o przyłączenie takich instalacji zwolniono z obowiązku sporządzania kosztownych i czasochłonnych ekspertyz wpływu na sieć elektroenergetyczną, co znacząco uprości procedury.

Nowe przepisy wzmacniają pozycję biogazu w hierarchii bezpieczeństwa energetycznego. W sytuacjach zagrożenia stabilności sieci, biogazownie będą podlegały ograniczeniom lub odłączeniom jako ostatnie, co podkreśla ich rolę jako stabilizatora systemu. Dodatkowo, operatorzy zostali zobowiązani do uwzględniania potrzeb inwestycyjnych sektora biogazowego w swoich planach rozwoju sieci.

Reforma wprowadza również mechanizm „gwarancji przyłączenia”. W przypadku odmowy przyłączenia ze względów technicznych, proces nie zakończy się fiaskiem – operator będzie zobligowany do zawarcia umowy o przyłączenie ze wskazanym terminem realizacji, skorelowanym z planowanymi inwestycjami w infrastrukturę. Inwestorzy zyskają także prawo do zwrotu kosztów, jeśli realizacja przyłączenia będzie wymagała dodatkowych nakładów na sieć, przekraczających standardową opłatę przyłączeniową.

Uzupełnieniem zmian legislacyjnych jest uproszczenie biurokracji. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki opracuje jednolite wzory sprawozdań dla wytwórców biogazu i biometanu, co usprawni obsługę administracyjną i zminimalizuje ryzyko błędów formalnych. Cały pakiet zmian traktowany jest jako regulacyjny kręgosłup tzw. pakietu antyblackoutowego, zwiększającego odporność polskiego systemu energetycznego.