17 września 2026 roku zaprezentowano raport, który rzuca nowe światło na problematykę hydrologiczną w Polsce. Według ekspertów Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego, woda nie może być postrzegana wyłącznie przez pryzmat ochrony środowiska. Jest ona zasobem krytycznym, od którego zależy atrakcyjność inwestycyjna regionów oraz zdolność państwa do adaptacji w obliczu najszybciej ocieplającego się klimatu w Europie.

Deficyt wodny a wyzwania gospodarcze

Sytuacja hydrologiczna Polski staje się alarmująca. Zasoby wody przypadające na jednego mieszkańca są w naszym kraju niemal trzykrotnie niższe od średniej unijnej, a w okresach suszy wskaźnik ten spada ponad czterokrotnie. Obecnie w wielu regionach zjawisko to ewoluuje z suszy rolniczej w kierunku suszy hydrogeologicznej, gdzie poziom wód podziemnych obniża się poniżej granicy naturalnego odnawiania. Degradacja jakości wód uderza także w inne gałęzie gospodarki, ograniczając rozwój rybactwa, wędkarstwa, turystyki oraz żeglugi śródlądowej.

W warunkach rosnącej zmienności hydroklimatycznej musimy pamiętać, że woda to ograniczony zasób. Powinna stanowić kluczowy punkt odniesienia w planowaniu – zwłaszcza w warunkach uporczywych niedoborów wody, gwałtownych opadów, powodzi przeciążających infrastrukturę. Jako fundament środowiska i zasób szczególnie wrażliwy na wpływ człowieka, woda wymaga długofalowej polityki publicznej – mówi Karolina Pawlik, starsza analityczka w programie „Energetyka i Odporność” w Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego.

Woda w służbie obronności i Tarczy Wschód

Raport wskazuje na strategiczne znaczenie rozwiązań opartych na przyrodzie w kontekście militarnym. Renaturyzacja rzek, odtwarzanie terenów podmokłych oraz zalesianie wzdłuż wschodniej granicy państwa (z Rosją, Białorusią i Ukrainą) mogą służyć jako naturalne bariery utrudniające manewry ciężkiego sprzętu przeciwnika. Koncepcja ta została już uwzględniona w Narodowym Planie Obrony i Odstraszania „Tarcza Wschód”, gdzie cele środowiskowe łączą się bezpośrednio ze wzmacnianiem kontrmobilności Sił Zbrojnych RP.

Energetyka jako główny konsument zasobów

Sektor energetyczny pozostaje najbardziej wodochłonnym działem polskiej gospodarki. Branża ta odpowiada za około 60% całkowitego zużycia wody w kraju oraz aż 90% zużycia w samym przemyśle. Woda jest niezbędna na każdym etapie – od wydobycia paliw po procesy chłodzenia w elektrowniach. Skuteczne zarządzanie tym zasobem jest zatem warunkiem koniecznym dla zachowania bezpieczeństwa energetycznego.

Konieczność systemowych zmian i integracji danych

Główną przeszkodą w budowaniu odporności wodnej jest brak spójności i rozproszenie danych, które często pozostają ze sobą niezgodne. Eksperci zwracają również uwagę na luki w legislacji – w polskim prawie wciąż brakuje skutecznych zachęt do oszczędzania wody. Choć państwo dysponuje coraz szerszym zakresem informacji, nie są one efektywnie agregowane na potrzeby dokumentów planistycznych.

Brakuje konsekwentnej polityki zarządzania wodą w ujęciu horyzontalnym, obejmującym wszystkie sektory gospodarki, a zwłaszcza te najbardziej wodochłonne. W efekcie presja na zasoby wodne rośnie szybciej niż zdolność instytucji do jej diagnozowania, monitorowania i uwzględniania go w planowaniu. Rozwiązania w obszarze gospodarki wodnej powinny mieć charakter systemowy i spójny. Polska potrzebuje kompleksowej strategii wodnej, która jasno wskazuje priorytety w zarządzaniu zasobami wodnymi i określa narzędzia do realizacji tych celów oraz źródła finansowania – rekomenduje Maciej Bukowski, dyrektor programu „Energetyka i Odporność” w Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego.

Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego, działająca od blisko 20 lat, dostarcza analizy i rekomendacje dla sektora publicznego i prywatnego, koncentrując się na polityce zagranicznej i bezpieczeństwie. Raport został przedstawiony w Sejmie na wspólnym posiedzeniu podkomisji ds. przemysłu obronnego oraz ds. wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu.