Przyjęty przez rząd 6 października 2026 roku Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031 zakłada alokację ponad 102 mld zł na rozwój systemu bezpieczeństwa. Znaczna część tych środków zostanie przeznaczona na budowę oraz modernizację obiektów zbiorowej ochrony. Inicjatywa ta stanowi odpowiedź na zły stan techniczny istniejących zasobów, na który wskazywała Najwyższa Izba Kontroli w raporcie z 2024 roku.

Model rozproszonej produkcji i prefabrykacji

Spółka ARX Modular, specjalizująca się w konstrukcjach modułowych, wdraża model biznesowy oparty na współpracy z istniejącymi zakładami przemysłowymi. Zamiast koncentrować procesy w jednym punkcie, firma planuje powierzać produkcję elementów betonowych regionalnym partnerom. Technologia opiera się na powtarzalnych prefabrykatach z betonów wysokowytrzymałościowych, które mogą być montowane w konfiguracjach dostosowanych do specyfiki danej inwestycji.

Odporność tych rozwiązań została zweryfikowana przez Wojskowy Instytut Techniki Inżynieryjnej (WITI). Badania przeprowadzone zgodnie z normami STANAG oraz Polskimi Normami Obronnymi potwierdziły wytrzymałość konstrukcji na odłamki oraz bezpośrednie wybuchy pocisków kalibru 155 mm w sąsiedztwie obiektu.

Nie chcemy koncentrować produkcji w jednym zakładzie. Naszym celem jest stworzenie sieci partnerów, którzy będą mogli wytwarzać prefabrykaty zgodnie z naszą technologią i wymaganiami jakościowymi. Zależy nam, aby rozwój infrastruktury ochronnej przekładał się na konkretne możliwości biznesowe dla polskich przedsiębiorstw, również tych działających regionalnie – mówi Marcin Kroc, prezes i współzałożyciel ARX Modular.

Współpraca z liderami rynku wykonawczego

W celu sprawnego wdrożenia technologii, ARX Modular podpisało listy intencyjne (LOI) z kluczowymi podmiotami sektora budowlanego: Polimex Infrastruktura oraz Atlas Ward Polskie Schrony. Strategia zakłada zaangażowanie nie tylko gigantów rynkowych, ale również średnich i mniejszych zakładów, co ma zminimalizować koszty transportu ciężkich elementów i wesprzeć lokalną gospodarkę.

Schematy transportu oraz składowania prefabrykatów zestawione z montażem modułowego schronu przez czerwoną koparkę w wykopie. Odpowiednia logistyka i optymalizacja załadunku pozwalają na sprawną realizację obiektów ochronnych.

Nie oczekujemy od partnerów całkowitej zmiany profilu działalności. Chodzi o wykorzystanie doświadczenia i zaplecza, którym już dysponują, oraz dostosowanie produkcji do wymagań naszej technologii. Wierzymy, że infrastruktura ochronna może stać się dla wielu polskich firm dodatkowym, perspektywicznym źródłem zamówień – wskazuje Wojciech Milke, założyciel ARX Modular.

Istotnym aspektem projektowania nowych obiektów jest ich dualne przeznaczenie. Konstrukcje ochronne mogą w czasie pokoju pełnić funkcje użytkowe, takie jak magazyny, garaże czy szatnie, co zwiększa efektywność ekonomiczną inwestycji. Warto jednak pamiętać, że dobór konkretnej funkcji użytkowej musi zawsze uwzględniać rygorystyczne wymagania ochronne oraz uwarunkowania danej inwestycji.

Perspektywy dla sektora dual-use i eksportu

Eksperci podkreślają, że prefabrykacja jest kluczem do szybkiej poprawy wskaźników dostępności miejsc schronienia w Polsce. Według Anny Wagner, dyrektor operacyjnej Atlas Ward Polskie Schrony, model łączący produkcję z lokalnym zapleczem wykonawczym znacząco usprawnia organizację prac.

Punktem wyjścia do projektowania obiektu ochronnego powinno być określenie wymaganego poziomu ochrony ze względu na możliwe zagrożenia oraz czasu przebywania i maksymalnej liczby osób, które będą w nim chronione. Prefabrykacja może zdecydowanie przyspieszyć realizację takich inwestycji, jeżeli właściwości rozwiązania są udokumentowane badaniami, a projekt uwzględnia warunki konkretnej lokalizacji – podkreśla Piotr Jarosz, prezes zarządu HOLDFORT S.A.

Rozwój technologii ochronnych ma również potencjał eksportowy. Łukasz Czajkowski, dyrektor generalny Polskiej Izby Dual Use, wskazuje, że program ten może stać się impulsem do ekspansji zagranicznej polskich firm.

Izometryczny przekrój modułowego schronu z bloków o falistych krawędziach z widocznymi korytarzami, drzwiami i szybem włazowym. Prefabrykowane konstrukcje zapewniają szybki montaż i wysoki poziom ochrony w warunkach zagrożenia.

Polskie przedsiębiorstwa mają kompetencje, które mogą znaleźć zastosowanie na rynku infrastruktury ochronnej. Wejście w ten segment wymaga dostępu do technologii, jasno określonych standardów oraz współpracy z projektantami i wykonawcami. Model rozwijany przez ARX Modular pokazuje, jak można łączyć te zasoby i tworzyć warunki do udziału krajowych firm, także mniejszych, w inwestycjach związanych z bezpieczeństwem. Jeśli wykorzystamy potencjał polskich przedsiębiorstw, program inwestycji w infrastrukturę ochronną może stać się kołem zamachowym ich wzrostu oraz impulsem do rozwoju technologii i rozwiązań, które będziemy eksportować do innych krajów inwestujących w odporność i ochronę ludności – komentuje Łukasz Czajkowski.

Ekspansja w strukturach NATO

ARX Modular nie ogranicza aktywności do rynku krajowego. Spółka, założona w 2026 roku, prowadzi obecnie zaawansowane rozmowy z partnerami w Niemczech oraz krajach bałtyckich. Strategia firmy zakłada licencjonowanie opracowanej technologii, co pozwoli lokalnym zakładom w innych państwach NATO na produkcję certyfikowanych modułów ochronnych we współpracy z polskim podmiotem.