Debiut najnowszego opracowania »ESG dla nieruchomości komercyjnych 3.0« stanowi czytelny przekaz dla całej branży. Kryteria środowiskowe, społeczne i zarządcze przestały pełnić funkcję wyłącznie wizerunkową, stając się twardym wskaźnikiem warunkującym wycenę aktywów, możliwości pozyskiwania kapitału oraz bezpieczeństwo przedsiębiorstw w obliczu narastających zagrożeń klimatycznych.

Branża budowlana i sektor nieruchomości generują obecnie niemal 40 proc. światowych emisji dwutlenku węgla oraz globalnego zapotrzebowania na surowce. Równolegle, jak wskazują statystyki, w latach 1980-2023 anomalie pogodowe wygenerowały w krajach Unii Europejskiej straty gospodarcze rzędu 738 mld euro. Aż 162 mld euro z tej kwoty to bilans zaledwie trzech lat – od 2021 do 2023 roku. Na krajowym podwórku rok 2024 przyniósł anomalię średniej rocznej temperatury na poziomie +2,3°C, co stanowi wynik wyższy niż dotychczasowy rekord z 2019 roku. Zestawienie tych informacji dobitnie dowodzi, że wdrażanie polityki klimatycznej na polskim rynku obiektów komercyjnych to już konieczność biznesowa.

Opublikowane kompendium »ESG dla nieruchomości komercyjnych 3.0. Wybrane zagadnienia i praktyki« to efekt synergii i współpracy czterech wiodących instytucji: Polskiej Izby Nieruchomości Komercyjnych (PINK), Polskiej Rady Centrów Handlowych (PRCH), Royal Institution of Chartered Surveyors (RICS) oraz Urban Land Institute (ULI Poland). Publikacja udowadnia, w jaki sposób zrównoważony rozwój bezpośrednio kształtuje stabilność przepływów kapitałowych oraz politykę kredytową. Eksperci wzięli pod lupę szereg kluczowych obszarów, w tym skutki ryzyk klimatycznych dla sektora, procesy decyzyjne inwestorów, metody dekarbonizacji funkcjonującej tkanki budowlanej, a także wdrażanie modelu gospodarki cyrkularnej. Dokument przybliża również kwestię cyfryzacji raportowania ESG oraz aktualizacje otoczenia prawnego, uwzględniając wymogi unijnej Taksonomii i pakietu Omnibus.

– ESG przestało być dodatkiem do strategii. Dziś to kwestia odporności aktywów, kosztów operacyjnych i zdolności do finansowania inwestycji. Gdy ekstremalne zjawiska pogodowe generują miliardowe straty, rynek musi patrzeć na nieruchomości przez pryzmat realnego ryzyka – mówi Ewa Andrzejewska, członkini zarządu Polskiej Izby Nieruchomości Komercyjnych.

Twórcy raportu dostarczają również udokumentowanych studiów przypadku ilustrujących udaną transformację energetyczną. Doskonałym przykładem jest poznańskie centrum handlowe King Cross Marcelin, znajdujące się w portfolio EPP. Ten dwudziestoletni budynek przeszedł gruntowną modernizację, w wyniku której zapotrzebowanie na energię pierwotną spadło aż o 61 proc. Dzięki podjętym działaniom obiekt podniósł swoją klasyfikację energetyczną z poziomu D do B, w pełni realizując obecnie wytyczne Taksonomii UE w kontekście łagodzenia postępujących zmian klimatycznych. Warto zaznaczyć, że cały proces modernizacyjny przeprowadzono przy nieprzerwanym funkcjonowaniu galerii.

– Dla sektora handlowego ESG to już bardzo konkretne decyzje modernizacyjne. Przykłady opisane w publikacji pokazują, że starsze obiekty można skutecznie transformować. To bardzo dobra wiadomość dla rynku, na którym rośnie odsetek nieruchomości wymagających modernizacji i uwzględnienia aspektów zrównoważonego oraz ekologicznego podejścia do zarządzania takimi budynkami – podkreśla Bogda Korolczuk, dyrektor zarządzająca Polskiej Rady Centrów Handlowych.

Dowodem na wprowadzanie zaawansowanych innowacji do rodzimego sektora jest również poznański biurowiec Nowy Rynek C, za którego realizację odpowiada spółka Skanska. To pierwszy w kraju komercyjny projekt biurowy, który osiągnął zerową emisję dwutlenku węgla netto w ujęciu operacyjnym. Obiekt funkcjonuje w oparciu o całkowitą niezależność od lokalnej infrastruktury ciepłowniczej, a jego zapotrzebowanie na prąd w stu procentach pokrywają odnawialne źródła energii. Ponadto kompleks zostanie wyposażony w największą w Polsce instalację fotowoltaiczną zamontowaną na obiekcie biurowym.

Mimo wielu udanych inicjatyw, publikacja diagnozuje również pewien dysonans rynkowy – rosnąca wiedza na temat środowiska nie zawsze idzie w parze z odpowiednim tempem wdrażania zmian. Przywołany w opracowaniu międzynarodowy raport »RICS Sustainability Report 2025«, opierający się na ankietach przeprowadzonych wśród ponad 3,5 tysiąca profesjonalistów z 36 państw, pokazuje niepokojący trend. Choć wskaźnik Zrównoważonego Budownictwa w skali makro utrzymuje wartości dodatnie, jego wzrost znacząco wyhamował. Z dokumentu wynika, że niemal połowa (46 proc.) badanych reprezentujących branżę budowlaną nie prowadzi żadnego monitoringu w zakresie śladu węglowego, a co gorsza, odsetek ten wzrósł w porównaniu do poprzedniej edycji badania.

– RICS Sustainability Report 2025, który szczegółowo omówiliśmy w naszej publikacji, pokazuje wyraźny paradoks: świadomość rośnie, ale tempo realnych działań słabnie. Dlatego potrzebujemy wspólnego języka, standardów i praktycznych narzędzi, które przełożą ESG na decyzje biznesowe – zauważa Seweryna Afanasjew, Head of Poland Advisory Group, RICS.

Twórcy kompendium szczegółowo identyfikują główne przeszkody hamujące transformację. Wymieniają wśród nich przede wszystkim skomplikowane zawiłości prawne, deficyty kompetencyjne w zespołach, trudności w pozyskiwaniu wiarygodnych wskaźników ekologicznych oraz rozmijające się interesy ekonomiczne po stronie najemców i właścicieli. Receptą na te wyzwania, podpartą konkretnymi wdrożeniami rynkowymi, mają być zacieśniona komunikacja między interesariuszami, cyfryzacja i automatyzacja agregacji danych, popularyzacja tzw. zielonych klauzul w umowach najmu oraz stałe podnoszenie kwalifikacji całej branży.

Znaczący wpływ na zachowania rynku mają również dynamicznie zmieniające się ramy legislacyjne. Rok 2025 przyniósł na arenie europejskiej pakiet Omnibus I, który zmodyfikował zasady dyrektywy CSRD. Obowiązek raportowania ograniczono do największych organizacji – zatrudniających powyżej tysiąca osób i generujących obroty przekraczające 450 mln euro. Ten krok wyłączył z rygorystycznych wymogów około 80 proc. pierwotnie uwzględnionych firm. Z drugiej strony, równolegle zaczęły obowiązywać zaktualizowane normy dyrektywy budynkowej EPBD (Energy Performance of Buildings Directive), które polski ustawodawca musi przenieść na grunt prawa krajowego najpóźniej do maja 2026 roku.

– Długoterminowa wartość nieruchomości będzie coraz silniej zależeć od tego, jak rynek poradzi sobie z dekarbonizacją, odpornością klimatyczną i transformacją operacyjną. Ta publikacja ma pomóc uczestnikom rynku lepiej zrozumieć skalę zmian i szybciej przechodzić od deklaracji do działania – dodaje Małgorzata Anna Poręba, Director, ULI Poland.

Najnowsze kompendium wsparło grono renomowanych partnerów, wśród których znaleźli się Baker Tilly TPA, EPP, PwC Polska, SINGU oraz Skanska. Merytoryczną stronę opracowania zagwarantowali specjaliści posiadający wieloletnie doświadczenie w sektorze obiektów komercyjnych, w tym inwestorzy, doradcy prawni, zarządcy oraz eksperci kształtujący otoczenie legislacyjne. Elektroniczna wersja dokumentu została udostępniona bezpłatnie na oficjalnych platformach internetowych stowarzyszeń oraz firm wspierających inicjatywę.