




Fundacja im. Stefana Kuryłowicza ogłosiła wyniki konkursu TEORIA 2026 – literatura i neuronauka w służbie architektury
Jakub Krzysztofik z Nagrodą Główną za dystopijne opowiadanie o niewidzialnych pracownikach miasta
Fundacja im. Stefana Kuryłowicza rozstrzygnęła XII edycję Konkursu TEORIA, nagradzając młodych architektów za prace łączące projektowanie z literaturą i neuronauką. Po raz pierwszy w historii programu Nagrodę Główną przyznano za tekst literacki, wskazując na potrzebę nowej narracji o przestrzeni miejskiej.
Fundacja ogłosiła wyniki programu skierowanego do młodych twórców, którzy podjęli refleksję nad relacją architektury, miasta i kultury. Jury doceniło opracowania wychodzące poza tradycyjny warsztat opisywania budynków, sięgające po perspektywę historyczną oraz wiedzę z obszaru neuronauki. Prace te analizują wpływ przestrzeni na codzienne doświadczenie użytkowników.
Nagroda Główna dla Jakuba Krzysztofika
Najwyższe wyróżnienie XII edycji otrzymał Jakub Krzysztofik za opowiadanie „Niewidzialne Miasto”. Werdykt ten jest precedensem w historii konkursu, gdyż po raz pierwszy nagrodzono utwór z obszaru literatury pięknej.
„Jury po raz pierwszy w historii konkursu TEORIA przyznaje nagrodę główną za tekst literacki – opowiadanie brawurowo kreujące dystopijną przyszłość. Nie jest to jednak fantazja oderwana od teraźniejszości, lecz wyostrzony obraz konsekwencji decyzji podejmowanych już dzisiaj. Opowiadanie przypomina, że jakość architektury ujawnia się nie w tym, co spektakularne, lecz w sposobie, w jaki szanuje człowieka, otoczenie i krajobraz. Z tej przestrogi wynika apel o architekturę wrażliwą na potrzeby wszystkich użytkowników, także osób wykonujących pracę niewidoczną, codzienną i pozbawioną prestiżu – bo to właśnie od niej zależy sprawne funkcjonowanie miasta i komfort jego mieszkańców.” – uzasadniło swoje stanowisko Jury.
Laureat otrzyma nagrodę finansową w wysokości 3500 zł netto, a jego praca zostanie opublikowana w serii wydawniczej Fundacji „Architektura Kultury – Kultura Architektury” jako 12. tom kolekcji.
Wyróżnienia: Historia kurierów i sensoryka przestrzeni
Wyróżnienie I stopnia przyznano dr inż. arch. Joannie Majczyk za esej „Wolni jak ptacy niebiescy. Kurierzy rowerowi Warszawy”. Autorka zestawiła archiwalne materiały dotyczące przedwojennych posłańców z realiami współczesnego miasta.
.jpeg)
Szereg broszur w bordowych okładkach, zatytułowanych "WIECZNY POLIGON / UNPROVEN GROUNDS", ułożony kaskadowo. Artykuł wspomina o publikacji nagrodzonej pracy laureata w serii wydawniczej Fundacji.
„Kupi bilet, odwiezie paczkę, załatwi sprawunek Goniec Rowerowy Jaskółka” …takie urocze inseraty, a wręcz cały, zaginiony świat przedwojennych kurierów rowerowych, odżywają w eseju p. Majczyk. Praca jest doskonale udokumentowana, zajmująco opowiedziana, pięknie zilustrowana. Jej wielką zaletą jest prawdziwa perspektywa, w jakiej – nieoczekiwanie - jawią się dzisiejsi warszawscy kurierzy. Daje do myślenia!” – zaznaczyli jurorzy.
Wyróżnienie II stopnia zdobyła Julia Roch za reportaż „Miasto Doznań”, w którym skupiła się na sensorycznym odbiorze architektury oraz neuronauce.
„Miasto najpełniej odsłania się nie tylko przed okiem odbiorcy, ale też i przed jego całym ciałem wraz z właściwym mu odbiorem sensorycznym. Autorka, prowadząc dialog z neuronauką, pokazuje, że rytm ulicy, faktura kostki brukowej, światło i temperatura współtworzą sposób, w jaki odczytujemy przestrzeń. To świetnie ilustrowana praca o rzadkiej dojrzałości interpretacyjnej. Przywraca refleksji o architekturze jej somatyczny wymiar i otwiera nowe pole interpretacji.” – brzmi uzasadnienie werdyktu.
Interdyscyplinarne warsztaty i skład Jury
Kluczowym etapem XII edycji były dwudniowe warsztaty pisania o architekturze, które odbyły się w maju w siedzibie Fundacji oraz pracowni Kuryłowicz + Architekci. Uczestnicy analizowali modernizm Saskiej Kępy oraz uczestniczyli w wykładach prowadzonych m.in. przez Grzegorza Piątka, Monikę Komorowską oraz dr Renatę Hryciuk. Istotnym elementem programu był wykład kuriera Roberta Cwojdzińskiego, który przybliżył uczestnikom miasto z perspektywy tras pokonywanych w codziennej pracy. Podczas warsztatów Ewa P. Porębska poruszyła zagadnienia odpowiedzialności słowa i krytycznego myślenia, natomiast Zygmunt Borawski i Igor Łysiuk analizowali nowe formy narracji o architekturze.
Tegoroczne prace oceniał zespół w składzie:
.jpeg)
Grupa osób uczestniczy w spotkaniu przy białym stole konferencyjnym w nowoczesnym wnętrzu. Artykuł wspomina o warsztatach pisania o architekturze, które odbyły się w siedzibie Fundacji.
arch. Ewa P. Porębska (przewodnicząca)
Bogna Świątkowska
prof. Marta A. Urbańska
arch. Marcin Szczelina
Grzegorz Piątek (pisarz)
Piotr Sarzyński (dziennikarz)
Program TEORIA od dwunastu edycji promuje poszukiwanie nowych języków opisu architektury, integrując środowisko projektowe z humanistyką i naukami społecznymi. Honorowy Patronat nad XII edycją objął Prezydent m.st. Warszawy.
Więcej informacji o działaniach Fundacji można znaleźć na stronie fundacja-sk.pl. Kontakt dla mediów: Magdalena Jankowska (OKK! PR), magdalena.jankowska@okkpr.pl.
Galeria zdjęć
Najnowsze wydanie!








Komentarz