Dynamiczny rozwój sektora budowlanego w Polsce w ciągu ostatnich trzech dekad nie pociągnął za sobą adekwatnej aktualizacji norm przeciwpożarowych, które w wielu aspektach wciąż bazują na regulacjach z czasów PRL i ery „wielkiej płyty”. Mimo postępu technologicznego w projektowaniu obiektów, powszechne stosowanie łatwopalnych materiałów izolacyjnych nadal generuje ryzyko gwałtownego rozprzestrzeniania się ognia.

Skalę problemu obrazują dane Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego. Na koniec 2024 roku wartość szkód brutto związanych ze zdarzeniami pożarowymi wyniosła 399 mln zł, co stanowi wzrost o 184 mln zł w porównaniu z rokiem poprzednim. Szansą na odwrócenie tego niekorzystnego trendu jest procedowana od czerwca 2025 roku nowelizacja rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (WT). Projektowane zmiany mają na celu ograniczenie skali pożarów poprzez zminimalizowanie możliwości rozprzestrzeniania się ognia.

O zachowanie kluczowych zapisów projektu w liście skierowanym do ministra rozwoju i technologii, Michała Jarosa, apelują organizacje branżowe. Koalicję na rzecz bezpieczeństwa tworzą członkowie SITP, PTEDP, NIzO oraz OSPZPiSR.

We wrześniu 2026 roku planowane jest wejście w życie nowelizacji Warunków Technicznych. Jest to jedna z największych reform w sektorze budowlanym od lat, wprowadzająca nowe standardy m.in. w zakresie efektywności energetycznej, akustyki czy bezpieczeństwa konstrukcji. Szczególne zainteresowanie w toku konsultacji publicznych, które zgromadziły tysiące uwag, wzbudził Dział VI dotyczący bezpieczeństwa pożarowego, opracowany przy udziale Biura Przeciwdziałania Zagrożeniom Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej.

Proponowane regulacje dotyczą budynków mieszkalnych wielorodzinnych oraz obiektów komercyjnych, takich jak hale przemysłowe czy magazyny. Nowe przepisy wprowadzają wymóg stosowania na ścianach zewnętrznych oraz dachach tzw. barier ogniowych – poziomych i pionowych pasów izolacyjnych wykonanych z materiałów niepalnych. Rozwiązanie to ma za zadanie zatrzymanie pożaru w miejscu powstania i ograniczenie jego ekspansji po elewacji. Zastosowanie takich barier ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowników i konstrukcji, a także daje służbom ratowniczym niezbędny czas na skuteczną interwencję, co mogłoby zapobiec zdarzeniom o skali takiej, jak pożar w Ząbkach, gdzie zniszczeniu uległ dach i mieszkania na ostatniej kondygnacji.

Wdrażanie tych zmian napotyka jednak na opór. Środowisko producentów palnych materiałów izolacyjnych prowadzi działania podważające zasadność nowelizacji, mimo że nowe przepisy, choć mogą wpłynąć na koszty inwestycji, mają bezpośrednie przełożenie na ochronę zdrowia, życia i mienia. Temat Działu VI był przedmiotem jesiennych obrad sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju, gdzie głos zabrali zarówno przeciwnicy zmian, jak i rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz strażacy.

– „Od lat dostrzegaliśmy pilną potrzebę zmiany przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego budynków. Dlatego z dużą nadzieją przyjęliśmy projekt Warunków Technicznych przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Aktywnie uczestniczyliśmy w konsultacjach społecznych oraz zabieraliśmy głos w debacie publicznej z udziałem wielu środowisk eksperckich. Z niepokojem obserwowaliśmy jednak, jak wraz z upływem czasu od ogłoszenia projektu wyłącznie jedno środowisko – producenci palnych materiałów izolacyjnych – zaczęło podważać zasadność przyszłych przepisów” – komentuje Zenon Małkowski - Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Producentów Zabezpieczeń Przeciwpożarowych i Sprzętu Ratowniczego.

Mimo zakończenia prac w komisjach, przedłużające się oczekiwanie na raport z konsultacji budzi niepokój ekspertów. Koalicja organizacji (SITP, PTEDP, NIzO, OSPZPiSR) zdecydowała się na interwencję, apelując do ministra Michała Jarosa o utrzymanie brzmienia Działu VI w formie zbliżonej do pierwotnego projektu, co pozwoliłoby na wdrożenie nowoczesnych standardów bezpieczeństwa.

– „Mówimy o bardzo ważnych i wyczekiwanych zmianach, które cieszą się pełnym poparciem niekwestionowanego grona ekspertów w zakresie walki z ogniem i szacowania skutków pożarów – Państwowej Straży Pożarnej oraz organizacji takich, jak nasze. Rosnące statystyki szkód i dramatyczny bilans ofiar śmiertelnych wymagają przeciwdziałania tym fatalnym trendom. Tego problemu nie da się załatwić kosmetycznymi poprawkami. Pamiętajmy, że lepiej zapobiegać, niż leczyć - a w przypadku pożarów – lepiej przeciwdziałać zagrożeniom, niż patrzeć na tragiczne skutki, których nie da się już cofnąć” – przekonuje Krzysztof Dąbrowski Prezes Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Pożarnictwa.

Eksperci ostrzegają, że ewentualne rozwodnienie zapisów Działu VI byłoby jedynie pozornym działaniem na rzecz bezpieczeństwa, przerzucającym realne ryzyko na właścicieli i użytkowników obiektów. Rezygnacja z planowanych zmian oznaczałaby regres w polskich regulacjach i utratę szansy na skuteczną ochronę społeczeństwa. Statystyki są alarmujące – po spadku w latach 2023–2024, rok 2025 przyniósł ponowny, wyraźny wzrost liczby pożarów w Polsce, z poziomu 59 tys. do blisko 77 tys. zdarzeń.